Welkom

It Tsiispakhús is een sfeervol klein museum gevestigd in een voormalig kaaspakhuis uit 1905 én is een rijksmonument. De ambiance van dit authentieke kaaspakhuis neemt u mee naar het zuivelverleden. Door de nog zichtbare kaasplanken waant u zich terug in de tijd en ziet u in gedachten het rijpingsproces van de kaas.

Dat Wommels en de omliggende dorpen al een lange zuivelgeschiedenis kennen blijkt o.a. uit de circa tien opvallend solide gebouwde kaaskoopmanshuizen die het dorp telt en uit de rond 1875 aangestelde waagmeester van het ‘waaggebouw‘, nu het huidige dorpscafé.

Het karakteristieke kaaspakhuis is gelegen aan de Bolswarder Trekvaart en alle vroegere eigenaren waren ook allen beurtschipper.

Op de begane grond de wisseltentoonstelling getiteld “In bannich libben”  Als de melkvaarder of de melkrijder zelf ook melkvee bezat dat eerst gemolken moest worden. Hierna volgde een rit of vaart van drie à vier uur, gevolgd door het werk op de eigen boerderij, het avondmelken en dan nog de laatste rit of vaart naar de fabriek. Soms deed hij voor de boeren ook de boodschappen of nam voor de boer tussen de bussen een kalf of een varken mee in de boot.

Op de eerste verdieping kunt u de melkwinning, de bereiding van boter en het maken van kaas volgen aan de hand van oude schoolplaten, samen met de hierbij horende voorwerpen, kortom de verwerking van de koemelk zoals dit vroeger op de friese boerderij gebeurde. Op deze etage staat ook de unieke modelstoomzuivelfabriek uit ca. 1910 die in werking gezet mag worden. Foto’s, filmfragmenten en tekstbordjes verduidelijken het gebruik en de werking van de tentoongestelde voorwerpen. Het is een museum waar je met je handen bijna overal aan mag zitten en (jonge) bezoekers mogen hier kazen e.d. wegen. Zet de melkmachine aan en voel wat de koe voelt tijdens het melken.

In 2018 staan er beneden een reukkist en een voelkist om je reukvermogen en je gevoel te testen. Het spel ‘boter, kaas en eieren ‘ kun je hier ook spelen.

Voor e-bikes zijn 4 oplaadpunten aanwezig.