Welkom

It Tsiispakhús is een sfeervol klein museum gevestigd in een voormalig kaaspakhuis uit 1905 én is een rijksmonument. De ambiance van dit authentieke kaaspakhuis neemt u mee naar het zuivelverleden. Door de nog zichtbare kaasplanken waant u zich terug in de tijd en ziet u in gedachten het rijpingsproces van de kaas.

Dat Wommels en de omliggende dorpen al een lange zuivelgeschiedenis kennen blijkt o.a. uit de circa tien opvallend solide gebouwde kaaskoopmanshuizen die het dorp telt en uit de rond 1875 aangestelde waagmeester van het ‘waaggebouw‘, nu het huidige dorpscafé.

Het karakteristieke kaaspakhuis is gelegen aan de Bolswarder Trekvaart en alle vroegere eigenaren waren ook allen beurtschipper.

Op de begane grond is een geheel nieuwe expositie ingericht met objecten, foto’s, filmbeelden van melkvaarders, over kaasvervoer vroeger, over de beurtvaart en staan de puzzel- en melkkunstkoe. De puzzelkoe, bijna op ware grootte, is tot in de buikholte te ontleden.

Op de eerste verdieping kunt u de melkwinning, de bereiding van boter en het maken van kaas volgen aan de hand van oude schoolplaten, samen met de hierbij horende voorwerpen, kortom de verwerking van de koemelk zoals dit vroeger op de friese boerderij gebeurde. Op deze etage staat ook de unieke modelstoomzuivelfabriek uit ca. 1910 die in werking gezet mag worden. Foto’s, filmfragmenten en tekstbordjes verduidelijken het gebruik en de werking van de tentoongestelde voorwerpen. Het is een museum waar je met je handen bijna overal aan mag zitten en (jonge) bezoekers mogen hier kazen e.d. wegen. Zet de melkmachine aan en voel wat de koe voelt tijdens het melken.

In 2017 staan er beneden een reukkist en een voelkist om je reukvermogen en je gevoel te testen. Het spel ‘boter, kaas en eieren ‘ kun je hier ook spelen.